Sağlıklı Beslenmede 12 Adım
Dünya Sağlık
Örgütü (WHO) 12 maddede toplamış. Bu 12 madde sağlıklı
beslenmenin temel noktalarını içeren küçük bir rehber
niteliğini taşıyor.
1. Besleyici bir diyet; hayvansal
kaynaklı besinler yerine temel olarak çeşitli bitkisel
kaynaklı besinlerden oluşmalıdır.
2.
Günde birkaç kez; tahıl grubu besinler (ekmek, makarna,
pirinç, patates gibi) tüketilmelidir.
3.
Günde birkaç kez ; bölgesel olarak bulunabilen, çeşitli
taze sebze ve meyvelerden tüketilmelidir.
4.
Vücut ağırlığı; tercihen her gün yapılan orta düzeyde
fiziksel aktivite ile birlikte önerilen sınırlar içinde
(Beden Kitle Indeksi) tutulmalıdır. Beden Kitle Indeksi
(BKI), kişinin vücut ağırlığının boy uzunluğunun
karesine bölünerek elde edilen bir değerdir. DSÖ,
18.5-24.9 arasındaki değerleri "Normal Vücut Ağırlığı"
olarak değerlendirmektedir.
5. Diyetle yağ alımı kontrol
edilmeli (diyette yağdan gelen enerjinin oranı %30'u
geçmemeli) ve doymuş yağlar (sature) yerine doymamış
yağlar (ansature) yeğlenmelidir. Doymuş yağlar: Tereyağ,
kuyruk yağı vb. Doymamış yağlar: Ayçicek, mısırözü,
soya, fındık, zeytinyağı vb.
6.
Yağlı kırmızı etler ve kımızı et ürünleri yerine
kurubaklagiller (mercimek, kuru fasulye, nohut gibi),
balık, tavuk ve yağsız etler
yeğlenmelidir.
7. Süt
ve süt ürünleri kullanılmalı (yoğurt, peynir vb.). Ancak
bunlar az yağlı ve az tuzlu olmalıdır.
8.
Seçilen besinler düşük şekerli olmalı, basit
karbonhidratlar ya da basit şekerler yerine (çay şekeri
gibi), kompleks karbonhidratlar (tahıllar, baklagiller
gibi) yeğlenmeli, şekerli içeceklerin ve tatlıların
tüketim sıklığı sınırlandırılmalıdır.
9. Az
tuzlu diyet yeğlenmelidir. Günlük toplam tuz tüketimi
(yemeklerle, ekmekle ve içeceklerle aldığımız tüm tuz
miktarı) bir tatlı kaşığını geçmemelidir (6 g).
Kullandığımız tuz iyotlu olmalıdır (endemik guatr
bölgesi olan ülkemizde, sofralık tuzun iyotla
zenginleştirilmesi yasal bir
zorunluluktur).
10.
Eğer alkol tüketiliyorsa, günde 2 kereden fazla
alınmamalıdır (her alınan içki miktarındaki alkol değeri
10 gramı geçmemelidir).
11.
Yemekler güvenli ve hijyenik bir şekilde hazırlanmalı;
haşlama, fırında pişirme, ızgara ya da mikro dalga
fırında pişirme gibi yöntemler kullanılarak yemeğe
eklenecek yağın azaltılması
sağlanmalıdır.
12.
Bebeklere tek başına 6 ay anne sütü verilmesi sağlanmalı
ve 6. aydan sonra güvenli ve yeterli miktardaki ek
besinlere başlanılmalıdır. Yaşamın ilk yılında emzirmeye
devam edilmelidir.
|